Zarabiaj na tym, że nie zużywasz prądu. Usługa DSR jako dodatkowe źródło przychodu dla Twojego zakładu

Większość dyrektorów finansowych patrzy na systemy HVAC czy chłodnie jedynie jako na koszt. To błąd. W rzeczywistości te urządzenia to uśpione aktywa finansowe, które dzięki usłudze DSR mogą na siebie zarabiać. Jeśli Twój zakład posiada 300 kW mocy umownej, dysponujesz zasobem, za który Polskie Sieci Elektroenergetyczne są gotowe zapłacić setki tysięcy złotych rocznie. Czas przestać traktować prąd wyłącznie jako koszt operacyjny i zacząć widzieć w nim narzędzie do generowania marży.

Co to jest DSR i jak działa w firmie?

Zrozumienie mechanizmu wymaga spojrzenia na Krajowy System Elektroenergetyczny jako na wagę, która musi być zawsze w równowadze. Gdy zapotrzebowanie na prąd gwałtownie rośnie (np. podczas fali upałów w lipcu lub w wyniku awarii dużej jednostki wytwórczej) operator musi szybko znaleźć dodatkową moc.

Zamiast uruchamiać najdroższe i najmniej ekologiczne elektrownie rezerwowe, operator może zapłacić za brakującą moc przedsiębiorcom. Jak działa rynek energii dla firm w tym zakresie? Przedsiębiorstwo uczestniczące w programie deklaruje, że w sytuacjach awaryjnych jest w stanie zredukować swoje zużycie o określoną liczbę megawatów. Za samą tę gotowość oraz za faktyczną realizację redukcji, zakład otrzymuje wynagrodzenie.

Zarządzanie energią poprzez DSR polega na przesunięciu energochłonnych procesów produkcyjnych na inne godziny lub czasowym wyłączeniu urządzeń, które nie są krytyczne dla ciągłości biznesu.

Problem bilansowania systemu będzie w kolejnych latach narastał. Rosnący udział OZE powoduje coraz większe wahania podaży energii w ciągu doby. To właśnie dlatego operatorzy systemów przesyłowych w całej Europie mocniej stawiają na usługi elastyczności energetycznej, takie jak DSR.

Ile można zarobić na ograniczeniu zużycia energii?

Potencjalne ograniczenie poboru energii dla firmy energochłonnej może stanowić wyzwanie organizacyjne. A za gotowość do podjęcia takich kroków należy sporo zapłacić. Udział w rynku mocy to dziś jedno z najbardziej przewidywalnych źródeł dodatkowego dochodu. Stawki za gotowość są ustalane w aukcjach rynku mocy. Według aktualnych analiz, za deklarację redukcji o 1 MW przedsiębiorstwo może otrzymać nawet do 200 000 zł rocznie.

I teraz najważniejsze – wynagrodzenie za gotowość jest wypłacane kwartalnie, nawet jeśli w danym okresie nie doszło do żadnego faktycznego wezwania do redukcji. Dla wielu zakładów produkcyjnych to kwota, która z nawiązką pokrywa koszty modernizacji oświetlenia na LED czy wdrożenia systemów monitoringu mediów. Relacja redukcji mocy a oszczędności energii stają się więc dwiema stronami tego samego medalu. Z jednej strony obniżasz faktury, a z drugiej otrzymujesz przelew od operatora.

Program DSR dla przedsiębiorstw – warunki i kwalifikacja

Nie każda firma może stać się aktywnym uczestnikiem rynku mocy. Aby przystąpić do programu, należy spełnić określone warunki programu DSR dla przedsiębiorstw:

• Moc umowna – program jest dedykowany podmiotom posiadającym co najmniej 300 kW mocy umownej.

• Zdolność do redukcji – odbiorca przemysłowy musi być w stanie ograniczyć pobór mocy na żądanie (np. poprzez wyłączenie pieców, chłodni, systemów HVAC lub uruchomienie własnego agregatu).

• Certyfikacja – niezbędne jest przejście procesu certyfikacji w PSE (tzw. certyfikat oRED), w czym profesjonalnie pomaga doradztwo energetyczne Eco dla Biznesu.

Czy DSR się opłaca dla małych firm? Niekoniecznie, chyba że Twoja moc umowna oscyluje w granicach 300-500 kW. Wtedy udział w programie jest jak najbardziej zasadny. Na rynku dostępni są agregatorzy, którzy łączą mniejsze podmioty w jeden większy blok mocy, minimalizując tym samym ryzyko kar za brak redukcji. Jeśli jednak prowadzisz niewielki sklep odzieżowy, trzyosobowe biuro projektowe albo zakład fryzjerski, usługa DSR nie będzie dla Ciebie dostępna.

Jak wdrożyć DSR w zakładzie produkcyjnym? Krok po kroku

Naturalną obawą wielu właścicieli jest fakt, że redukcja mocy sparaliżuje produkcję. Nic bardziej mylnego. Nowoczesna elastyczność energetyczna polega na inteligentnym planowaniu. Oto jak wygląda proces wdrożenia z Eco dla Biznesu:

• Audyt potencjału – analiza Twojego profilu zużycia i identyfikacja urządzeń, które można bezpiecznie wyłączyć (np. pompy, młyny, systemy wentylacji) lub procesów, które można przesunąć w czasie.

• Dobór strategii – decyzja, czy redukcja będzie odbywać się poprzez faktyczne zatrzymanie odbiorników, czy poprzez tzw. generację własną (użycie agregatu prądotwórczego).

• Podpisanie umowy – dobór odpowiedniego agregatora lub model współpracy, który zagwarantuje najwyższe stawki przy najniższym ryzyku.

• Testy i gotowość – raz na kwartał odbywa się testowa redukcja, która potwierdza Twoją zdolność do działania i jest podstawą do wypłaty środków.

Warto podkreślić, że wezwania do realnej redukcji (tzw. okresy zagrożenia) zdarzają się niezwykle rzadko. Przez większość czasu Twoja firma po prostu zarabia na samej deklaracji bycia w gotowości. Jeśli jednak taka sytuacja się zdarzy, najczęściej trwa od kilkudziesięciu minut do kilku godzin i jest wcześniej komunikowana przez operatora.

Elastyczność energetyczna jako przewaga konkurencyjna

Jeszcze niedawno elastyczność energetyczna była pojęciem praktycznie nieobecnym w strategiach biznesowych. Dziś staje się jednym z najważniejszych elementów budowania odporności przedsiębiorstwa.

Jak pokazuje doświadczenie rynkowe, zakłady uczestniczące w programach DSR:

• lepiej kontrolują koszty energii, 

• szybciej reagują na kryzysy energetyczne, 

• zwiększają bezpieczeństwo operacyjne, 

• budują przewagę konkurencyjną, 

• wspierają realizację strategii ESG, 

• poprawiają swoją pozycję w oczach partnerów biznesowych. 

Musisz pamiętać, że współczesny rynek energii premiuje podmioty aktywne. Przedsiębiorstwa, które potrafią elastycznie reagować na sytuację systemową, stają się dla operatorów cennym partnerem.

Nie czekaj na kolejną aukcję rynku mocy. Pozwól sprawdzić Twoją moc umowną i oszacować Twój potencjalny zysk jeszcze w tym kwartale. Z Eco dla Biznesu zyskujesz:

• Bezpieczeństwo operacyjne – pomagamy stworzyć taki plan redukcji, który nie zagrozi Twoim maszynom ani terminom dostaw.

• Optymalizację kosztów stałych – udział w DSR to często klucz do uzyskania zwolnień lub ulg w opłacie mocowej, a to generuje kolejne tysiące złotych oszczędności.

• Możliwość audytowania innych elementów strategii energetycznej firmy (energia elektryczna, gaz, OZE).

Czy DSR wiąże się z ryzykiem?

Wokół programu DSR nadal funkcjonuje wiele mitów. Część przedsiębiorców obawia się nagłych wyłączeń produkcji lub chaosu organizacyjnego. Gdyby jednak takie sytuacje miały miejsce, narzędzie szybko straciłoby zainteresowanie ze strony rynku. Jak pokazują dane historyczne wezwania do redukcji pojawiają się relatywnie rzadko, a firmy otrzymują wcześniejsze powiadomienia o konieczności ograniczenia poboru mocy. Co więcej, uczestnik programu sam określa swoje możliwości redukcyjne.

Uczestnictwo w programie to olbrzymia szansa. Z jednej strony firma wspiera stabilność krajowego systemu energetycznego, a więc poprawia swój wizerunek podmiotu odpowiedzialnego społecznie. Z drugiej buduje także dodatkowe źródło przychodu i zwiększa swoją odporność na kryzysy energetyczne.

Największym błędem jest wdrażanie DSR bez wcześniejszej analizy technologicznej. Nieprawidłowo dobrany model redukcji może zaburzać procesy produkcyjne lub generować niepotrzebne koszty rozruchu instalacji. Właśnie dlatego tak istotna jest współpraca z partnerem, który rozumie rynek energii i specyfikę procesów przemysłowych.

Poznaj odpowiedzi na często zadawane pytania o DSR

Co to jest DSR i jak działa w firmie?

DSR to mechanizm czasowego ograniczania poboru energii przez przedsiębiorstwo w momentach przeciążenia systemu elektroenergetycznego. Firma otrzymuje wynagrodzenie za gotowość do redukcji zużycia energii.

Ile można zarobić na ograniczeniu zużycia energii?

Wysokość wynagrodzenia zależy od możliwości redukcyjnych przedsiębiorstwa. W przypadku dużych zakładów przemysłowych przychody mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych rocznie.

Jak zarabiać na redukcji zużycia energii bez zatrzymywania maszyn? 

Najpopularniejszym sposobem jest wykorzystanie własnych źródeł energii (np. agregatów prądotwórczych lub magazynów energii). W momencie wezwania przełączasz zasilanie części zakładu na własne źródło, co dla sieci zewnętrznej jest widoczne jako redukcja poboru.

Czy DSR się opłaca dla małych firm?

Tylko pod warunkiem posiadania mocy umownej powyżej 300 kW. Dla mniejszych firm rozwiązaniem jest tzw. agregacja, o ile ich procesy są faktycznie energochłonne.